پراکسیمیز چیست و چه کاربردهایی دارد

پراکسیمیز چیست و کاربرد

پراکسیمیز چیست ؟

مقدمه

پراکسیمیز، یا نزدیکی فیزیکی، یکی از اصول مهم در علوم اجتماعی، روانشناسی و معماری است که به مطالعه تأثیرات فاصله فیزیکی بین

افراد و اشیا بر تعاملات اجتماعی و رفتارهای انسانی می‌پردازد. این مفهوم به ویژه در محیط‌های کاری، آموزشی، فرهنگی و حتی در

سیاست‌های شهری بسیار حائز اهمیت است. در این مقاله، به بررسی مفهوم پراکسیمیز، کاربردهای آن در زمینه‌های مختلف و یک مثال

مشهور جهانی از این مفهوم می‌پردازیم.

بخش اول

تعریف و تاریخچه پراکسیمیز

1.1 تعریف پراکسیمیز

 

پراکسیمیز به مطالعه چگونگی استفاده انسان‌ها از فضای فیزیکی و تاثیرات آن بر رفتارهای اجتماعی و تعاملات انسانی می‌پردازد. این

مفهوم به ویژه در علوم اجتماعی و روانشناسی برای درک بهتر ارتباطات انسانی و رفتارهای فردی و گروهی استفاده می‌شود.

1.2 تاریخچه پراکسیمیز

 

مفهوم پراکسیمیز برای اولین بار توسط ادوارد هال، انسان‌شناس آمریکایی، در دهه 1960 میلادی مطرح شد. او در کتاب خود به نام “فضاهای

پنهان: مطالعه پراکسیمیز انسان” به بررسی تاثیرات فاصله فیزیکی بر تعاملات اجتماعی پرداخت و چهار دسته اصلی فاصله‌های اجتماعی را

معرفی کرد: فاصله صمیمی، فاصله شخصی، فاصله اجتماعی و فاصله عمومی.

بخش دوم

دسته‌بندی‌های پراکسیمیز

2.1 فاصله صمیمی

 

فاصله صمیمی از صفر تا حدود 45 سانتی‌متر است و برای تعاملات بسیار نزدیک مانند در آغوش گرفتن و نجوا کردن استفاده می‌شود. این

فاصله معمولاً بین افراد بسیار نزدیک مانند اعضای خانواده یا دوستان نزدیک برقرار می‌شود.

2.2 فاصله شخصی

 

فاصله شخصی از 45 سانتی‌متر تا حدود 1.2 متر است و برای تعاملات روزمره بین دوستان و همکاران نزدیک مناسب است. این فاصله به

افراد اجازه می‌دهد تا در فضای شخصی خود احساس راحتی کنند، در حالی که هنوز امکان برقراری ارتباط نزدیک وجود دارد.

2.3 فاصله اجتماعی

 

فاصله اجتماعی از 1.2 متر تا حدود 3.6 متر است و برای تعاملات رسمی‌تر و اجتماعی مانند ملاقات‌های کاری و تعاملات با افراد ناشناس

استفاده می‌شود. این فاصله به حفظ حریم شخصی کمک می‌کند و از تجاوز به فضای شخصی افراد جلوگیری می‌کند.

2.4 فاصله عمومی

 

فاصله عمومی بیشتر از 3.6 متر است و برای تعاملات عمومی و سخنرانی‌ها مناسب است. این فاصله به افراد اجازه می‌دهد تا در فضاهای

عمومی احساس راحتی کنند و به راحتی از تداخلات ناخواسته جلوگیری کنند.

بخش سوم

کاربردهای پراکسیمیز

3.1 در محیط‌های کاری

 

در محیط‌های کاری، پراکسیمیز نقش مهمی در طراحی دفاتر و فضاهای کاری ایفا می‌کند. فاصله‌های مناسب بین میزها، اتاق‌های جلسات و

فضاهای استراحت می‌تواند به بهبود تعاملات کاری و افزایش بهره‌وری کمک کند. به عنوان مثال، دفاتر باز (Open Office) که فاصله‌های کمی

بین میزها دارند، می‌توانند تعاملات غیررسمی و همکاری بین همکاران را افزایش دهند، در حالی که دفاتر خصوصی ممکن است برای

کارهایی که نیاز به تمرکز بالا دارند، مناسب‌تر باشند.

3.2 در آموزش

 

در محیط‌های آموزشی، پراکسیمیز می‌تواند تأثیر زیادی بر کیفیت آموزش و یادگیری داشته باشد. کلاس‌هایی با فاصله‌های مناسب بین

میزها و استفاده از فضاهای گروهی می‌تواند به تعامل بیشتر بین دانش‌آموزان و معلمان کمک کند. استفاده از فضاهای باز و قابل انعطاف نیز

می‌تواند به ایجاد محیط‌های یادگیری فعال‌تر و خلاقانه‌تر کمک کند.

3.3 در طراحی شهری

 

در طراحی شهری، پراکسیمیز نقش مهمی در تعیین چگونگی استفاده از فضاهای عمومی، پارک‌ها و پیاده‌روها دارد. فاصله‌های مناسب بین

ساختمان‌ها، فضاهای سبز و مناطق تفریحی می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی شهری و افزایش تعاملات اجتماعی کمک کند. به عنوان مثال،

ایجاد پیاده‌روهای وسیع و فضاهای عمومی باز می‌تواند به تشویق پیاده‌روی و فعالیت‌های اجتماعی کمک کند.

3.4 در روابط اجتماعی

 

پراکسیمیز می‌تواند تأثیر زیادی بر روابط اجتماعی داشته باشد. فاصله‌های مناسب در تعاملات روزمره می‌تواند به ایجاد احساس راحتی و

اعتماد بین افراد کمک کند. به عنوان مثال، در مهمانی‌ها یا تجمعات اجتماعی، فاصله‌های نزدیک‌تر می‌تواند به ایجاد روابط صمیمی‌تر و

دوستانه‌تر کمک کند، در حالی که فاصله‌های دورتر ممکن است برای تعاملات رسمی‌تر مناسب‌تر باشند.

بخش چهارم

مثال مشهور جهانی

4.1 طراحی شهری بارسلونا

 

یکی از مثال‌های مشهور جهانی از کاربرد موفق پراکسیمیز، طراحی شهری بارسلونا در اسپانیا است. بارسلونا با استفاده از مفاهیم

پراکسیمیز، توانسته است فضاهای عمومی و شهری خود را به گونه‌ای طراحی کند که به بهبود کیفیت زندگی ساکنان و افزایش تعاملات

اجتماعی کمک کند.

4.2 پارک گوئل

 

پارک گوئل یکی از نمونه‌های بارز استفاده از پراکسیمیز در طراحی فضای عمومی است. این پارک که توسط معمار مشهور آنتونی گائودی

طراحی شده است، با استفاده از فاصله‌های مناسب بین فضاهای مختلف و ایجاد مسیرهای پیاده‌روی جذاب، به تشویق تعاملات اجتماعی و

ایجاد محیطی دلپذیر برای بازدیدکنندگان کمک می‌کند.

4.3 خیابان‌های پیاده‌روی

 

بارسلونا همچنین با ایجاد خیابان‌های پیاده‌روی و کاهش ترافیک خودروها در مناطق مرکزی شهر، به بهبود پراکسیمیز و افزایش تعاملات

اجتماعی کمک کرده است. این خیابان‌ها که با فاصله‌های مناسب بین فروشگاه‌ها، کافه‌ها و فضاهای عمومی طراحی شده‌اند، به ساکنان و

بازدیدکنندگان امکان می‌دهند تا به راحتی در شهر قدم بزنند و از فضاهای شهری لذت ببرند.

بخش پنجم

چالش‌ها و راه‌حل‌ها

5.1 چالش‌های پراکسیمیز

 

  • فرهنگ‌های مختلف: پراکسیمیز می‌تواند در فرهنگ‌های مختلف متفاوت باشد. در برخی فرهنگ‌ها، فاصله‌های نزدیک‌تر قابل قبول‌تر است، در حالی که در برخی دیگر، فاصله‌های بیشتر ترجیح داده می‌شود. شناخت و احترام به تفاوت‌های فرهنگی در این زمینه بسیار مهم است.
  • تغییرات محیطی: تغییرات محیطی مانند افزایش جمعیت و کمبود فضا می‌تواند تأثیر زیادی بر پراکسیمیز داشته باشد. برنامه‌ریزی مناسب و استفاده بهینه از فضاها می‌تواند به مقابله با این چالش‌ها کمک کند.

5.2 راه‌حل‌ها

 

  • آموزش و آگاهی: آموزش افراد درباره اهمیت پراکسیمیز و تاثیرات آن بر تعاملات اجتماعی می‌تواند به بهبود استفاده از فضاها و ایجاد محیط‌های اجتماعی مثبت‌تر کمک کند.
  • طراحی انعطاف‌پذیر: طراحی فضاهای انعطاف‌پذیر و قابل تغییر می‌تواند به تطبیق با نیازهای مختلف و تغییرات محیطی کمک کند.
  • مطالعات فرهنگی: انجام مطالعات فرهنگی و اجتماعی می‌تواند به شناخت بهتر نیازها و ترجیحات افراد در زمینه پراکسیمیز کمک کند و به ایجاد محیط‌های مناسب‌تر برای تعاملات اجتماعی منجر شود.

نتیجه‌گیری

 

پراکسیمیز به عنوان یکی از اصول مهم در علوم اجتماعی، روانشناسی و معماری، نقش حیاتی در شکل‌دهی به تعاملات اجتماعی و

رفتارهای انسانی دارد. با استفاده از مفاهیم و تکنیک‌های پراکسیمیز می‌توان به بهبود کیفیت زندگی، افزایش تعاملات اجتماعی و ایجاد

محیط‌های کاری و آموزشی مثبت‌تر کمک کرد. مثال‌هایی مانند طراحی شهری بارسلونا نشان می‌دهند که استفاده صحیح از پراکسیمیز

می‌تواند به موفقیت‌های بزرگی در زمینه‌های مختلف منجر شود. با توجه به چالش‌ها و راه‌حل‌های مطرح شده، می‌توان به بهبود استفاده از

پراکسیمیز و ایجاد محیط‌های اجتماعی بهتر امیدوار بود.

منابع پیشنهادی برای مطالعه بیشتر

 

  1. Hall, E. T. (1966). The Hidden Dimension. Anchor Books.
  2. Sommer, R. (1969). Personal Space: The Behavioral Basis of Design. Prentice Hall.
  3. Gifford, R. (2014). Environmental Psychology: Principles and Practice. Optimal Books.

 

 

 

 

نویسنده و جمع اوری : دکترمازیارمیر

 

هیچ نظریه انقلابی بدون عمل انقلابی و بالعکس وجود ندارد.

لنین

مقالاتی برای مطالعات بیشتر فقط در 5 دقیقه :

معرفی برترین پادکستهای ایرانی

معرفی بهترین اپلیکیشن های کتابخوان جهان و ایران

تکنیک استراتژیک زوپاzopaو فریب زوپا در مذاکره چیست و چه کاربردی دارد.

وزن در مذاکره ها و بایدها و نبایدهای آن در ارتباطات حرفه ای

مذاکره چیست

وزن در مذاکره و بایدها و نبایدها

کادربندی در یک مذاکره حرفه ای

اعتبار سنجی در مذاکره

چک لیست حرفه ای در یک مذاکره 

بهترین مشاور انتخابات

بهترین مشاورکسب وکار

دوره آموزشی مذاکره و ارتباطات غیرکلامی

مقابله با فرسودگی شغلی

 

 

دسته‌ها: کلینیک تخصصی کسب و کار دکتر میر
برچسب‌ها: